Sayın İlgili;
Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) bölgesindeki serbest ticaret anlaşmalarının tercihli menşe kuralları, 2025 yılı itibarıyla güncellenen STA’lar çerçevesinde 19/12/2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10694 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki “PEM Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 sayılı Kararı” kapsamında revize PEM kurallarına aktarılmaktadır.
Bu kapsamda, söz konusu revize kuralların hangi STA’lar bakımından uygulanabileceği, “PEM Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 sayılı Kararı Kapsamı Tercihli Menşe Kuralları Hakkında Yönetmelik”in 2 nci maddesinde düzenlenmiş olup, Türkiye açısından uygulanabilir STA’lar ayrıca belirlenmiştir.
Yönetmeliğin 58 inci maddesi uyarınca menşe kümülasyonu bakımından “geçirgenlik” mekanizması tesis edilmiştir. Buna göre sanayi ürünlerinin tamamı ile belirli tarım ve işlenmiş tarım ürünleri açısından, 2012 kurallarına göre düzenlenmiş ve usulüne uygun menşe ispat belgesi ile ithal edilmiş eşyanın belirli şartlar dahilinde 2023 kurallarına da uygun kabul edilmesi mümkün kılınmıştır.
Bu noktada, uygulamanın yalnızca 1, 3 ve 16. fasıllar (işlenmiş balıkçılık dahil) ile 25–97. fasıllar kapsamında geçerli olduğu; ayrıca 2012 kurallarına göre düzenlenmiş menşe ispat belgesinin usulüne uygun olması ve belge saklama süresinin (36 ncı madde) dolmamış bulunması gerektiği özellikle dikkate alınmaktadır.
Bununla birlikte, geçirgenlik uygulamasının dışında kalan eşya grupları (özellikle Armonize Sistem 2. fasıl ve 4–24. fasıllar – işlenmiş balıkçılık hariç) bakımından, 2012 kurallarına göre düzenlenmiş belgeler bulunsa dahi bu ürünlerin 2023 kurallarına otomatik olarak uygun kabul edilmesi ve menşe kümülasyonuna dahil edilmesi mümkün olmamaktadır.
Bu çerçevede PEM Çalışma Grubu değerlendirmesinde, revize kurallara geçişin istisnai nitelik taşıdığı ve ürün bazlı inceleme gerektirdiği belirtilerek Yönetmeliğin 28 inci maddesi kapsamında “özel durum” hükmünün uygulanmasına karar verilmiştir. Bu yaklaşımın amacı, revize PEM kurallarına geçiş sürecinde üretim zincirinin etkilenme düzeyini azaltmak ve her ürünün kendi şartları içinde ayrı değerlendirilmesini sağlamaktır.
Bu doğrultuda, Yönetmeliğin Ek-II’sinde yer alan menşe kuralları dahil tüm şartların sağlanması kaydıyla; daha önce 2012 kurallarına göre usulüne uygun menşe ispat belgesi (EUR.1 / EUR-MED / fatura beyanı vb.) ile ithal edilmiş ve 2023 kurallarının geçerli olduğu bir STA ülkesinden gelen eşya için, ithalatçının talebi üzerine ve 2 yıllık süre içinde sonradan EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi mümkün hale gelmektedir.
Bilgilerinize sunarız.
