Avrupa Birliği Konseyi, AB’nin Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Programı ile Singapur’un Güvenli Ticaret Ortaklığı Plus (STP Plus) Programı’nın karşılıklı tanınmasına ilişkin AB pozisyonunu belirleyen 2026/2552 sayılı Kararı kabul etti.
18 Kasım 2026 tarihli Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanan 2026/2552 sayılı Konsey Kararı, AB ile Singapur arasındaki gümrük iş birliğinin geliştirilmesi ve güvenilir ticaret ortaklarının karşılıklı tanınması bakımından önemli bir gelişme niteliği taşıyor.
9 Kasım 2026 tarihinde kabul edilen Karar, Avrupa Birliği ile Singapur Cumhuriyeti arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında kurulan Gümrük Komitesi’nde, iki tarafın güvenilir ticaret programlarının karşılıklı tanınmasına ilişkin AB adına alınacak pozisyonu belirliyor.
Karşılıklı Tanıma Sürecinin Hukuki Dayanağı #
Kararın hukuki dayanağını, Avrupa Birliği’nin İşleyişine Dair Antlaşma’nın 207(4) ve 218(9) maddeleri oluşturmaktadır .
AB-Singapur Serbest Ticaret Anlaşması’nın 6.3 maddesi, tarafların uygun olduğu durumlarda ticaret ortaklığı programlarının karşılıklı tanınmasını sağlamasını öngörüyor. Bu kapsamda veri aktarımı ve karşılıklı mutabık kalınan faydalar da düzenlemenin temel unsurları arasında yer alıyor.
Anlaşmanın 6.17 ve 16.4 maddeleri uyarınca Gümrük Komitesi, ticaret ortaklığı programlarının karşılıklı tanınmasına ilişkin karar alma yetkisine sahip bulunuyor.
Aeo Ve Stp Plus Programlarının Uyumluluğu #
Karşılıklı tanıma sürecinin temelini, Avrupa Birliği’nin Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Programı ile Singapur’un Güvenli Ticaret Ortaklığı Plus (STP Plus) Programı oluşturuyor.
Her iki program da Dünya Gümrük Örgütü (WCO) tarafından Haziran 2005’te kabul edilen SAFE Küresel Ticareti Güvence Altına Alma ve Kolaylaştırma Standartları Çerçevesi’nde yer alan uluslararası güvenlik standartlarına dayanıyor.
Programlar arasında gerçekleştirilen saha ziyaretleri ve ortak değerlendirmeler sonucunda, güvenlik ve emniyet bakımından aranan yeterlilik standartlarının uyumlu olduğu ve eşdeğer sonuçlar sağladığı tespit edildi.
Bu değerlendirmeler, iki programın karşılıklı tanınması için gerekli teknik zeminin oluşturulduğunu ortaya koyuyor.
Karşılıklı Tanımanın Beklenen Etkileri #
AEO ve STP Plus programlarının karşılıklı tanınmasının hayata geçirilmesiyle;
- Uluslararası tedarik zincirinin güvenliğinin güçlendirilmesi,
- Güvenilir ekonomik operatörlerin karşılıklı olarak tanınması,
- Uluslararası ticaretin kolaylaştırılması,
- Gümrük kontrollerinde güvenilir işletmelere yönelik kolaylıkların artırılması,
- Veri paylaşımı ve gümrük idareleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi,
- Güvenilir ticaret ortakları için daha öngörülebilir ve etkin gümrük süreçlerinin oluşturulması
Hedeflenmektedir.
Önemli Hukuki Ayrım: Karşılıklı Tanıma Henüz Yürürlüğe Girmedi #
2026/2552 sayılı Konsey Kararı’nın, AEO ve STP Plus programları arasında karşılıklı tanımayı doğrudan yürürlüğe koymadığının altı çizilmesi gerekiyor.
Karar, AB’nin bu konudaki tutumunu ve Gümrük Komitesi’nde destekleyeceği pozisyonu belirliyor. Karşılıklı tanımanın fiilen hayata geçirilmesi için AB-Singapur Gümrük Komitesi tarafından ayrıca bir karar alınması gerekiyor.
Nitekim Konsey Kararı’nın gerekçesinde, Gümrük Komitesi’nin 2026 yılındaki ikinci toplantısında veya tarafların mutabakatıyla yazılı usulde karşılıklı tanımaya ilişkin bir karar alınmasının planlandığı belirtiliyor.
AB ile Singapur arasındaki bu gelişme, Yetkilendirilmiş Yükümlü statüsünün uluslararası ticaretin kolaylaştırılmasındaki stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
AEO programlarının diğer ülkelerin benzer güvenilir ticaret programlarıyla karşılıklı tanınması, işletmeler açısından yalnızca gümrük işlemlerinde kolaylık sağlamakla sınırlı olmayan; tedarik zinciri güvenliği, operasyonel verimlilik ve uluslararası rekabet gücü bakımından da önemli fırsatlar sunümaktadır .
Bu süreçte güçlü iç kontrol sistemlerine, etkin izlenebilirlik altyapısına, risk yönetimine ve tedarik zinciri güvenliğine yatırım yapan işletmelerin karşılıklı tanıma uygulamalarından daha etkin şekilde yararlanması bekleniyor.
Sonuç olarak, AB-Singapur AEO-STP Plus karşılıklı tanıma girişimi, uluslararası gümrük iş birliğinin güven, güvenlik ve uyum temelinde geliştirilmesi yönünde önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
Bilgilerinize sunarız .

