5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında hazırlanan Bitki Karantinası Yönetmeliğinde değişiklik yapılmış olup, güncellenen Yönetmelik 06.05.2026 tarihli ve 33245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu düzenlemeler yayım tarihinden itibaren 90 gün sonra yürürlüğe girecektir.
Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5) Ek-7 listesinde yer alan ve zirai karantina kontrolüne tabi bulunan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bitki sağlığı kontrollerinin Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yapılan ilk noktada gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Düzenleme ile bitki hastalıkları ve zararlı organizmaların ülkeye giriş ve yayılma risklerinin azaltılması, karantina tedbirlerinin etkin şekilde uygulanması ve resmî kontrollerin ilk giriş noktasında gerçekleştirilmesi suretiyle kontrol süreçlerinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. İlk giriş noktasında bitki sağlığı kontrolü yapılmaksızın eşyanın iç gümrüklere veya antrepolara sevk edilmesi, bitki hastalıkları ve zararlı organizmaların ülkeye giriş ve yayılması bakımından risk oluşturabilmekte, ayrıca kontrollerin sonradan gerçekleştirilmesi ilave zaman kaybı ve maliyetlere neden olabilmektedir.
Yönetmelik değişikliğinden önce, ilk giriş noktasında bitki sağlığı kontrolü yapılmadan iç gümrüklere veya antrepolara sevk edilen ürünler için ilgili idareler arasında yapılan değerlendirmeler neticesinde, bitki sağlığı kontrollerinin nihai noktada bir defaya mahsus gerçekleştirilmesine izin verilebilmekteydi. Ancak güncellenen Yönetmeliğin “Resmî kontroller sonucu bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ilişkin engelleme ve bildirim” başlıklı 16 ncı maddesinin beşinci fıkrası ile bu uygulamaya son verilmiştir.
Buna göre, ilk giriş noktasında resmî kontrolü yapılmamış sevkiyatlar, iç gümrüklerde açılmaksızın ve herhangi bir işleme tabi tutulmaksızın, gerekli resmî kontrollerin yerine getirilmesini teminen yurda ilk giriş yaptığı yetkili gümrük idaresine iade edilecektir.
Öte yandan, son dönemde Türkiye Gümrük Bölgesine ilk giriş noktasında resmî kontrole tabi tutulmadan ülkeye giriş yapan ve antrepolara boşaltılan ürünlerle karşılaşıldığı belirtilmektedir. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardından ilave güçlüklerin önüne geçilebilmesi amacıyla, bitki ve bitkisel ürün sevkiyatlarının antrepolara boşaltılmasından önce, ilk giriş noktasında bitki sağlığı resmî kontrollerinin yapıldığını gösteren “Bitki Sağlığı Kontrolü Yetkili Giriş Gümrük İdaresinde Yapılmıştır.” onayını içeren Bitki Sağlık Sertifikalarının sorgulanması ve ilk girişte kontrol yapılmadığının tespiti halinde boşaltma izni verilmemesi yönünde gerekli tedbirlerin alınmasının önem taşıdığı ifade edilmektedir.
Yönetmelikte yer alan değişiklikler dikkate alındığında, uygulamada yaşanabilecek gecikme ve ilave maliyetlerin önlenmesi amacıyla ilgili gümrük idarelerinin, antrepo işletmelerinin, ithalatçı firmaların, gümrük müşavirlerinin ve diğer paydaşların yeni düzenlemeler hakkında bilgilendirilmesi ve süreçlerini gözden geçirmeleri önem arz etmektedir.
Bilgilerinize sunarız .
