Avrupa Birliği, birçok ülke ile STA anlaşması imzalamakta ya da STA anlaşması için müzakereler yürütmektedir. Türkiye, her ne kadar AB üyesi olmasa da Gümrük Birliğinin bir parçası olması nedeniyle Avrupa Birliği STA anlaşmalarının, gerekli düzenlemeler yapılarak Gümrük Birliği kapsamında yapmasının daha uygun olacağına ilişkin beklenti kamuoyunda her zaman yer almaktadır.
Hindistan ile Avrupa Birliği’nin STA anlaşmasına ilişkin taslak metninin yayımlanması neticesinde, anlaşmanın sağlanması durumunda karşılıklı olarak birçok ürünün gümrük vergisi indirimli uygulanacak ya da sıfırlanacaktır. Türkiye ve Hindistan’ın üretim çeşitlikleri, üretim maliyetleri açısından benzer ürünlere sahip olması her iki ülkenin de Avrupa Birliği’nde pazar rekabeti içerisinde olduğu ancak Türkiye’nin ulaşım maliyeti ve Gümrük Birliği içerisinde olması avantajıyla daha üstün olduğu sektörler bulunmaktadır. Yapılacak olan STA anlaşması sonucunda gümrük vergisinin sıfırlanmasından ve Hindistan’ın düşük işçilik maliyetiyle birlikte Türkiye’nin avantaj kaybına uğrayacağına yönelik ilgili sektörlerde kaygı oluşmaya başlamıştır. Özellikle tekstil, hazır giyim, kimya, otomotiv yan sanayi, makine sektörlerinde rekabet baskısının olacağı öngörülmektedir.
Anlaşmanın Türkiye’ye olası etkilerine bakacak olursak; Hindistan menşeli ürünlerin AB ülkeleri üzerinden Türkiye’ye vergisiz olarak giriş yapması, AB ülkelerinin maliyet avantajı oluşan ürünler için Türkiye yerine Hindistan ürünlerini tercih etmesi ve bunun sonucunda ülkemizin Pazar kaybı yaşaması gibi durumlar karşımıza çıkmaktadır.
AB’nin Hindistan ile yapacağı ve diğer yapmış olduğu STA anlaşmaları nedeniyle ülkemizin pazar payı kaybının önüne geçilebilmesi için AB ile olan Gümrük Birliği anlaşmasının revize edilmesi için çabalarının arttırılması gerekmektedir.
AB – Hindistan anlaşması taslak metin olarak yayımlanmış olup henüz imzalanmamıştır. Taslak metin üzerinden hukuki olarak gözden geçirme sonrasında Avrupa Birliği Konseyinde onaylanması için sunulacak. Konseyin onayı sonrasında karşılıklı imzalar atılacak.
Bu süre içerisinde Türkiye’nin de Gümrük Birliği dengesizliğinin düzeltilmesi için çabalarını artırması gerekir. Bu konuda düzeltilmesi elzem olan konular; Türkiye’nin AB STA’larına eş zamanlı dahil edilmesi, hizmetler, tarım ve kamu alımlarının kapsam içerisinde olması gerekir.
Türkiye’nin AB’nin imzaladığı STA’lar içerisinde yer almadığı sürece ekonomik ve yapısal kayıplarının artarak devam edecektir.
Söz konusu yapısal düzenlemelerin takip edilmesi bir taraftan sürdürülürken bir taraftan da Türkiye’nin AB’ye yakınlık nedeniyle lojistik avantajını (kara, deniz, hava) ve kaliteli ürün sunma avantajlarını ön plana çıkararak hareket etmesi gerekmektedir.
