Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Denizyoluyla Taşınacak Dolu Konteynerlerin Brüt Ağırlıklarının Tespiti ve Bildirimi Hakkında Yönerge”, 12.05.2026 tarihli ve 3638154 sayılı Bakan Olur’u ile yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönerge, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yayımlanan ve denizde can güvenliğinin sağlanmasına yönelik hükümler içeren SOLAS (Safety of Life at Sea) Sözleşmesi ile uyumlu olarak hazırlanmış olup, denizyoluyla taşınacak dolu konteynerlerin doğrulanmış brüt ağırlıklarının (DBA/VGM – Verified Gross Mass) tespit edilmesi, doğrulanması, kayıt altına alınması ve ilgili taraflara bildirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Yönergenin temel amacı; gemi, yük, personel ve liman operasyonlarının güvenliğini sağlamak, yanlış veya eksik ağırlık beyanlarından kaynaklanabilecek emniyet risklerini önlemek ve denizyolu taşımacılığında uluslararası standartlara uyumu temin etmektir. Bu kapsamda ihracat, ithalat ve transit taşımalarda denizyoluyla sevk edilen dolu konteynerler için doğrulanmış brüt ağırlık tespiti zorunlu hale getirilmiş olup, yükleyici (shipper), taşıyıcı (carrier), terminal işletmecisi ve diğer ilgili tarafların görev, yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir.
Yönergeye göre doğrulanmış brüt ağırlık (DBA/VGM), konteynerin yüklenmiş ve mühürlenmiş halde tamamının tartılması veya konteyner içerisindeki yük, ambalaj, palet, istifleme ve sabitleme malzemeleri ile diğer tüm unsurların ayrı ayrı tartılarak toplamının hesaplanması suretiyle belirlenebilmektedir. Belirlenen doğrulanmış brüt ağırlık bilgisinin, konteynerin gemiye yüklenmesinden önce taşıyıcıya ve terminal işletmecisine doğru, eksiksiz ve zamanında bildirilmesi zorunludur. DBA bilgisi bulunmayan veya doğrulanmamış konteynerlerin gemiye yüklenmemesi esastır.
Yükleyici, beyan edilen doğrulanmış brüt ağırlık bilgisinin doğruluğundan sorumlu olup, hatalı, eksik veya gerçeğe aykırı bildirimlerden kaynaklanabilecek operasyonel gecikmeler, ilave maliyetler ve diğer hukuki sonuçlardan sorumludur. Ayrıca tartım işlemlerinin yetkili ve uygun ekipmanlarla gerçekleştirilmesi, kullanılan kayıtların saklanması ve gerektiğinde yetkili mercilere ibraz edilmesi gerekmektedir.
Yönerge ile birlikte önceki uygulamalarda kullanılan “VGM (Verified Gross Mass)” kavramının Türkçe karşılığı olan “DBA (Doğrulanmış Brüt Ağırlık)” ifadesi öne çıkarılmış, doğrulanmış brüt ağırlık bilgilerinin dijital ortamda paylaşılması, kayıt altına alınması ve denetlenebilirliğine ilişkin hükümler netleştirilmiştir. Ayrıca konteyner ağırlık bilgilerinin doğruluğunun sağlanması, taşıma zincirindeki tüm tarafların sorumluluklarının belirginleştirilmesi ve uluslararası deniz taşımacılığı uygulamaları ile uyumun artırılması hedeflenmiştir.
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda konteynerlerin gemi yüklemesine kabul edilmemesi, operasyonel aksaklıklar yaşanması ve ilgili mevzuat kapsamında idari yaptırımlar uygulanması söz konusu olabileceğinden, denizyolu taşımacılığı süreçlerinde yer alan tüm tarafların Yönerge hükümlerini dikkate alarak gerekli kontrolleri sağlaması önem arz etmektedir.
Bilgilerinize sunarız .
