Posta ve hızlı kargo taşımacılığı ile gelen eşyalar için, 15481 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar belirli sınırlar dahlinde kalınmak üzere gümrük vergilerinde düzenleme sağlanmaktadır.
Uygulama AB ülkelerinden doğrudan gelen eşyalar ve diğer ülkelerden gelen eşyalar şeklinde vergi iki gruba ayrılmıştır. Posta ve hızlı kargo ile gelen eşyanın bu kapsamda yer alan tek ve maktu verginin uygulanabilmesi için eşyanın ağırlığı brüt 30 kg’ı geçmemesi gerekmektedir.
Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı İle Gelen Eşyanın Maktu Vergi Değişiklikleri Süreci
08.11.2013 tarihinden önce kıymeti 1500 Euro’yu geçmemek şartıyla posta ve/veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşya için Karar’da belirtilen ve gümrük vergilerinden muafiyet sağlayan limitin üzerindeki değeri üzerinden;
Avrupa Birliği ülkelerinden doğrudan gelmesi durumunda % 18,
Diğer ülkelerden gelmesi halinde % 20
Kitap veya benzeri basılı yayın için % 8
Oranında tek ve maktu vergi uygulanmaktaydı.
15.05.2019 tarihinde Karar’da yapılan değişiklikle, Karar’da belirtilen gümrük vergilerinden muafiyet sağlayan limitin üzerindeki değeri üzerinden “kitap veya benzeri basılı yayın” için uygulanan % 8 tek ve maktu vergi % 0’a düşürüldü.
15.03.2022 tarihinde bir önemli düzenleme daha yapılarak; 1500 EUR’yu geçmeyen eşya şartı 150 EUR’ya düşürülmüş aynı zamanda eşyanın diğer ülkelerden gelmesi halinde tahsil edilecek tek ve maktu vergi oranı % 20’den % 30’a çıkarılmıştır.
20.04.2024 tarihinde ise Avrupa Birliği ülkelerinden doğrudan gelmesi durumunda tahsil edilen tek ve maktu vergi % 18’den % 20’ye yükseltilmiştir.
Son olarak; 06.08.2024 tarihli resmi gazete’de yayınlanıp 21.08.2024 tarihinde yürürlüğe giren ve yurtdışından yapılacak e-ticaret için uygulanacak olan kıymet limiti 150 EUR’dan 30 EUR’ya düşürüldü. Bununla birlikte alınacak olan tek ve maktu vergi, eşyanın AB ülkelerinden doğrudan gelmesi halinde % 20’den % 30’a, diğer ülkelerden gelmesi halinde ise vergi % 30’dan % 60’a yükseltilmiştir.
Görüldüğü üzere, posta ve hızlı kargo ile gelen eşya için uygulanan tek ve maktu vergi oranı zamanla yükseltilmiş eşya kıymet limiti ise giderek düşürülmüştür. Son durum ile birlikte vergi oranlarının aşırı yükseltilmesi ve bu vergi oranları için uygulanacak kıymetin 150 EUR’dan 30 EUR’ya indirilmesi ile birlikte, yurtdışından e-ticaret ile ürün satın almanın avantajı neredeyse kalmamıştır.
Bu durumun oluşmasındaki en büyük neden; e-ticaretin yaygınlaşması, global anlamda e-ticaret ile alışveriş yapılmasının kolaylaştırılması ve fiyat avantajı karşılaştırmasının yapılarak yurtdışından daha uygun fiyata alınabilecek ürünlere insanların yoğunlaşmasıyla birlikte bu ürünler için devletin tahsil edebileceği vergi miktarının daha da yükselmesidir.
Ülke vatandaşımızın yurtdışından e-ticaret ile satın aldığı, posta ve hızlı kargo ile gelen eşyanın kendisine ulaşma süresi 20-30 gün arasında değişmesine rağmen yurtiçindeki piyasadan daha uygun olduğu için 20-30 gün beklemeyi göze alarak yurtdışından satın alıp beklemeyi tercih etmektedir.
Son Düzenlemenin Avantajları:
Söz konusu düzenleme ile vergi kaybının azaltılmasının önüne geçilecektir.
Yurtiçi piyasada aynı ürünün satışını yapan kişilerin rekabet gücünü arttıracak ve yurtiçi piyasaya olan talep artacaktır.
İthalatı azaltarak dış ticaretin açığının azalmasına destek olacaktır.
Son Düzenlemenin Dezavantajları:
Mevcut durumda yurtdışından e-ticaret ile satın alınan ürünlerin tercih edilme sebebi genel olarak aynı kalitede ürünün yurtiçine göre daha uygun fiyata satın alınabilmesidir. Son düzenleme ile birlikte yurtdışı tercihi azalacak ve yurtdışı piyasası yurtiçine yönelecektir. Bu durumda, yurtiçinde zaten yüksek olan fiyatların daha da yükselmesine neden olacaktır.
Dezavantaj durumun azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılması için; yurtiçi piyasadaki fiyatların düşürülmesini sağlayacak düzenlemeler yapılarak yurtdışı pazaryerlerine olan ilginin azaltılması gerekmektedir.